Alkaliczność organizmu. Jakie korzyści ze sobą niesie?

Wyjaśnijmy sobie coś na samym początku, ponieważ bardzo często bywa to mylone. Iż pH krwi nie jest tym samym co pH płynów wewnątrz i zewnątrz komórkowych. Są to zupełnie dwa odrębne zagadnienia. Prawidłowe pH krwi zamyka się w bardzo wąskim przedziale 7,35-7,45. Wszystko, co jest poniżej tej normy to kwasica. Powyżej – zasadowica. Kwasica lub zasadowica krwi są bardzo niebezpieczne i mogą prowadzić do śmierci, ale aby do nich doszło musiałoby dojść do bardzo poważnego zaburzenia pracy organów wewnętrznych i mechanizmów regulujących. Natomiast w artykule tym poruszę czym jest i jakie ma znaczenie pH organizmu, czyli płynów wewnątrz i zewnątrz komórkowych.

Rozpoczynając ten wątek musimy nieco się cofnąć do podstaw wiedzy, z poziomu szkoły podstawowej o budowie komórki, jej otoczeniu, funkcjach, jakie pełni itd. A więc, jak nam wiadomo, zdrowy dorosły człowiek ma niebotyczną ilość mikro światów to jest komórek w swoim organizmie, bo prawie 35 000 000 000 000 (bilionów), które sprawnie wykonują swoje jakże istotne zadania. Ale po kolei, przypomnijmy sobie kim jest nasz dzisiejszy bohater.

Trochę teorii.

Komórka, jest to najmniejsza, a zarazem niesamowicie, genialnie skonstruowana część organizmu, zdolna do samodzielnego przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych, takich jak, chociażby przemiana materii, wzrost, odporność, rozwój itd. Komórkę stanowi przestrzeń ograniczona błoną komórkową i jest podstawową jednostką morfologiczno-czynnościową ustroju. Budowa komórki ludzkiego organizmu może być różna w zależności od tego, jaką ma pełnić rolę. To na przykład z połączenia dwóch komórek, czyli plemnika i jajeczka, powstaje ludzki organizm. Komórki różnych organizmów wykazują znaczne różnice zarówno morfologiczne, jak i biochemiczne. Mogą one stanowić samodzielny organizm jednokomórkowy lub być elementem składowym organizmu wielokomórkowego jak to jest, chociażby w przypadku człowieka czy zwierząt. Budowy komórkowej natomiast nie mają wirusy, i w związku z tym nie wykazują oznak życia poza komórkami żywicieli i zgodnie z obecnymi poglądami systematycznymi nie są klasyfikowane, jako organizmy żywe.


Budowa komórki: 1 – jądro; 2 – błona jądra komórkowego; 3 – rybosom; 4 – pęcherzyk; 5 – szorstkie retikulum endoplazmatyczne; 6 – aparat Golgiego; 7 – mikrotubule; 8 – gładkie retikulum endoplazmatyczne; 9 – mitochondrium; 10 – wakuole; 11 – cytoplazma; 12 – lizosom; 13 – centriola.

Typową komórkę wypełnia gęsta przeźroczysta i galaretowata ciecz zwana cytoplazmą (11), w której zawieszone są tzw. organelle. Można powiedzieć, że to narządy wewnętrzne komórki. Jeśli porównamy komórkę do fabryki, to organelle są jej poszczególnymi wydziałami. Każdy zajmuje się czymś innym, lecz wspólnie pracują po to, by utrzymać komórkę przy życiu. Liczba i typ organelli zależy od funkcji, jaką pełni komórka. Cytoplazma podzielona jest na części błonkami, które tworzą sieć nieregularnych kanalików i pęcherzyków. System ten nosi nazwę retikulum endoplazmatycznego (5). W cytoplaźmie zatopione jest jądro komórki(1). Cytoplzma i jądro otoczone są cienką błoną (2). Jednak nie wszystkie komórki wyglądają tak samo. Różnią się między sobą budową, funkcjami oraz wielkością. Wszystkie jednak rozmnażają się przez podział i łączą się w grupy zwane tkankami. Jak wspomniałem wcześniej, centralną część prawie każdej komórki zajmuje jądro. To jakby kulka zawieszona w cytoplazmie, otoczona i zamknięta porowatą błoną. Wnętrze jądra wypełniają związki organiczne, głównie białka, tworzące półpłynną karioplazmę. W tej rzadkiej galaretce znajdują się m.in. cząsteczki kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA) oraz rybonukleinowego (RNA). Cząsteczki DNA przypominają splecione spiralnie dwie nici. Zakodowane są na nich miliardy informacji dotyczących budowy i działania naszego organizmu. Jest to kod genetyczny, dzięki któremu komórki mogą się rozmnażać i przejmować określone funkcje. To jakby matryca człowieka. Z kolei RNA zawiera zakodowane informacje dotyczące wytwarzania swoistych białek, z których powstaje nasz organizm. Komórkę otacza swoisty pancerz nazywany błoną plazmatyczną. Ma ona trzy warstwy: środkowa zbudowana jest z lipidów, czyli tłuszczów, natomiast dwie pozostałe – z białek. Błona plazmatyczna jest mocna, ale lekko porowata. Przepuszcza ona do wnętrza komórki substancje niezbędne do jej życia i rozwoju, na zewnątrz zaś uwalnia np. hormony. Niektóre komórki (np. białe krwinki, czyli leukocyty) wykorzystują swoją błonę do walki z wrogami organizmu, np. z bakteriami. Gdy dotkną nią przykładowo bakterii, błona zagłębia się i zamyka intruza w specjalnej bańce (wakuoli) (10). W wakuoli enzymy komórkowe trawią ją, czyli niszczą wspomnianą bakterię. Fachowo proces ten nazywa się fagocytozą. W niektórych miejscach do retikulum (8) przyczepione są ciałka zwane rybosomami (3). Należą one do najmniejszych organelli. Produkują białka, które wydostają się poza komórkę i są wykorzystywane przez cały organizm. Rybosomy nie przyczepione do retikulum, tzw. wolne, produkują białka na użytek samej komórki. Ważne jest też tzw. retikulum agranularne (gładkie), na którym nie ma rybosomów. W retikulum gładkim, np. w komórkach wątroby, odbywa się metabolizm lipidów (tłuszczów) i cholesterolu, a w komórkach jąder, jajników, nadnerczy produkcja hormonów sterydowych. Z części retikulum gładkiego utworzony jest aparat Golgiego (6). Wygląda jak stos talerzy ułożonych jeden na drugim. Od jego brzegów odrywają się pęcherzyki otoczone błoną. Pęcherzyki wędrują ku błonie komórkowej, łączą się z nią, następnie otwierają się i wyrzucają na zewnątrz komórki swoją zawartość. Zawartość ta to różne substancje produkowane w komórce na rzecz organizmu. Na przykład, w komórkach trzustki, w pęcherzykach odrywających się od aparatu Golgiego jest zymogen. Gdy pęcherzyk dotrze do błony komórkowej, pęknie i uwolni zymogen, przekształci się on w enzym trawienny. Tak więc aparat Golgiego możemy porównać do poczty kurierskiej, która pakuje i transportuje na zewnątrz komórki substancje przez nią wytwarzane. Do organelli rozrzuconych w cytoplazmie należą też mitochondria (9). Wyglądem przypominają miniogórki. W jednej komórce jest ich do kilkuset. Otoczone są dwiema błonami i wypełnione cieczą, tzw. matriksem. Mitochondria są ośrodkami oddychania komórkowego. Przy udziale wielu enzymów w mitochondriach substancje odżywcze przetwarzane są na energię. Służy ona do podtrzymania życia komórki i umożliwienia jej pracy. Mitochondria są więc elektrownią dostarczającą energii. Gdy komórka potrzebuje dużo paliwa, rosną i dzielą się, aby sprostać wymaganiom. Ciekawe jest to, że mają własne DNA niezależne od DNA jądra komórkowego. Lizosomy (12) to też organelle. Przypominają nieco mitochondria, ale otocza je pojedyncza błona. Lizosomy zawierają enzymy, które trawią m.in. uszkodzone organelle i bakterie zamknięte w wakuolach. Gdy komórka obumiera, enzymy lizosomalne uwalniają się i ją także trawią. Proces ten nazywa się autolizą.

Warto wiedzieć.

W bardzo wczesnym etapie rozwoju zarodkowego wszystkie komórki naszego organizmu wyglądają tak samo. Z każdej z nich może rozwinąć się dowolna wyspecjalizowana komórka, która zostanie użyta do budowy jakiegoś narządu, np. serca, wątroby, skóry. Impuls z kodu genetycznego i wzajemny wpływ komórek sprawiają, że niezróżnicowana komórka, inaczej macierzysta, zaczyna rozwijać się jako np. tłuszczowa czy mięśniowa. Jednak pewna pula komórek, która w przyszłości będzie organizmowi potrzebna do regeneracji tkanek, pozostaje niezróżnicowana. Takie komórki mamy np. w szpiku kostnym. Stanowią źródło odnowy dla czerwonych ciałek (erytrocytów), które żyją tylko około 100 dni.

W ludzkim organizmie współpracuje ze sobą olbrzymia ilość komórek, często znacznie różniących się między sobą budową:

– jedne (np. komórki skóry i krwi) żyją najwyżej kilka tygodni, a inne (np. nerwowe i kostne) mogą żyć równie długo jak my

– komórki mięśni poprzecznie prążkowanych, czyli szkieletowych, mają po kilka jąder, zaś erytrocyty, czyli krwinki czerwone, w ogóle ich nie posiadają

– tylko komórki nerwowe wyposażone są w wypustki, dzięki którym komunikują się między sobą i z innymi, odległymi narządami

Płyn wewnątrzkomórkowy i pozakomórkowy to dwa przedziały płynów określone względną pozycją każdej komory płynowej na błonę komórkową. Główna różnica między płynem międzykomórkowym a płynem pozakomórkowym jest taka, iż płyn wewnątrzkomórkowy to ciecz znajdująca się wewnątrz komórki, podczas gdy płyn pozakomórkowy odnosi się do wszystkich płynów ustrojowych na zewnątrz komórki. Płyn wewnątrzkomórkowy jest również znany jako cytozol komórki, zawierający złożoną mieszaninę organelli, białek i jonów. Płyn pozakomórkowy obejmuje macierz zewnątrzkomórkową (ECM), płyn tkankowy i płyn międzykomórkowy.

Płyn wewnątrzkomórkowy (ICF) odnosi się do płynu znajdującego się wewnątrz komórki, który jest dzielony na błonę przez błonę komórkową. Błona komórkowa tworzy również oddzielne przedziały wewnątrz komórki, a przedziały te są znane jako organelle. Zawartość wewnątrz komórki, która jest otoczona przez błonę komórkową, jest również nazywana cytozolem. Cytozol zawiera głównie wodę, 70% całkowitej objętości cytozolu składa się z wody. Dlatego pH cytozolu wynosi 7,0-7,4. Stężenie jonów sodu, wapnia i chloru w cytozolu jest niższe niż w środowisku zewnętrznym cytozolu. Jednak stężenie jonów potasu i magnezu w cytozolu jest wyższe niż w środowisku zewnętrznym komórki. Niskie stężenie jonów wapnia w cytozolu umożliwia transdukcję sygnału wewnątrz komórki. Wiele białek jest rozpuszczonych w cytozolu. Obejmuje to białka, takie jak mikrotubule, mikrowłókna i włókna pośrednie, które tworzą cytoszkielet. Cytozol nie jest uważany za idealne rozwiązanie ze względu na jego wysoce skoncentrowany charakter.

Płyn pozakomórkowy (ECF) odnosi się do całego płynu na zewnątrz komórki. Płyn tkankowy i osocze to dwa główne składniki ECF. Płyn mózgowo-rdzeniowy znajdujący się we wnękach mózgu i rdzenia kręgowego jest również zawarty w płynie pozakomórkowym. Skład płynu wewnątrzkomórkowego i zewnątrzkomórkowego różni się obecnością wysokich stężeń jonów sodu i niskiego stężenia jonów potasu w płynie pozakomórkowym. Płyn pozakomórkowy jest wydzielany przez komórki w różnych tkankach w celu utrzymania stałego środowiska w otoczeniu komórki, wspomagając operacje komórkowe tej konkretnej tkanki. Całkowita objętość płynu pozakomórkowego wynosi około 15 L; płyn tkankowy zawiera 12 litrów, a osocze zawiera 3 litry. Płynne zawiesiny otaczające każdą tkankę nazywa się macierzą zewnątrzkomórkową (ECM).

Płyn tkankowy jest płynem, który kąpie komórki w organizmie wielokomórkowym. Płyn tkankowy jest również nazywany płynem śródmiąższowym. Substancje odżywcze i tlen są dostarczane do każdej komórki w organizmie przez płyn tkankowy podczas usuwania odpadów metabolicznych. Większość płynu tkankowego służy jako ECM.

Osocze to ciecz znajdująca się we krwi. 90% plazmy składa się z wody. Komórki krwi, glukoza, białka takie jak fibrynogen, albuminy i globuliny, tlen, jony mineralne, takie jak sód, potas, enzymy i hormony są zawieszone w osoczu.

Płyn transkomórkowy to całkowita woda w organizmie znajdująca się w przestrzeniach wyściełanych nabłonkiem. Płyn transkomórkowy obejmuje płyn mózgowo-rdzeniowy, płyn stawowy, płyn oczny i płyn opłucnowy. Główną funkcją płynu międzykomórkowego jest smarowanie jam ciała i dostarczanie składników odżywczych.